Haberler

Modern zamanların önde gelen filozoflarından José Ortega y Gasset, Omurgasızlaştırılmış İspanya kitabında ülkesini acımasız bir şefkatle mercek altına alır ve 20. yüzyılın başındaki İspanya’yı tüm sorunlarıyla masaya yatırır. Eser, İspanya’nın hastalığını “partikülarizm” kavramıyla açıklar. Bununla kastedilen, sadece herhangi etnik bir grubun bağımsızlık isteği değildir. Filozofa göre asıl korkunç olan partikülarizm, toplumun su geçirmez bölmelere ayrılmasıdır. […]

Yirminci yüzyılın en sarsıcı düşünürlerinden José Ortega y Gasset’in “magnum opus”u Kitlelerin İsyanı, yazılışının üzerinden geçen bir asra rağmen güncelliğini yakıcı bir surette koruyan bir çağ teşhisidir. Albert Camus’nün takdirle andığı bu eser; kaba kuvvetin ve sloganın hâkim olduğu bir dünyaya karşı zarafetin, entelektüel çabanın ve tarihî şuurun âdeta bir müdafaanamesidir. Ortega, medeniyetin nimetlerini binbir […]

Ukrayna’da dil; yüzyıllar boyunca siyasal dönüşümlerin ve kültürel mücadelelerin merkezinde yer aldı. Ulus inşası sürecinde dil politikaları bir taraftan kimliğin diğer taraftan ise egemenliğin güçlü bir sembolüne dönüştü. Günümüzde Ukrayna ile Rusya arasında süren savaş da yalnızca askerî bir mücadele değil; dilin güvenlik, kimlik ve siyasetle iç içe geçtiği çok katmanlı bir çatışmayı yansıtıyor. Cephedeki […]

İman ve akıl arasındaki ilişki, asırlardır süregelen bir tartışma konusudur. Bu tartışmanın önemli bir boyutunu ise inancın dili oluşturur: Dini ifadeler nasıl bir anlam taşır? Dinin iddiaları kanıtlanabilir mi? Din dili, bilimsel söylemlerle aynı ölçütlere göre değerlendirilebilir mi? Tam da bu sorular, Wittgenstein’ın ikinci dönem dil felsefesini bu tartışmanın merkezine yerleştirir. Wittgenstein; dili, gündelik hayatta […]

İlk Çağ felsefesi çoğu zaman, bir sabah uyanıp evrenin sırrını sorgulamaya başlayan filozofların hikâyesi gibi anlatılır. Ders kitaplarında Thales sahneye çıkar, her şeyin kökeninin su olduğunu söyler; ardından Anaksimenes her şeyin kaynağının hava olduğunu iddia eder. Bir noktada Sokrates, Platon ve Aristoteles sözü alır; felsefi ilgi insana ve politikaya yönelir... Böylece felsefe tarihi, birbirinden kopuk […]

Juan Donoso Cortés’in bu eseri, onun olgunluk döneminin en berrak metinlerinden oluşur. Cortés bu sayfalarda modern dünyanın fikrî ve siyasi temellerini sorgular; on dokuzuncu yüzyıl Avrupası’nın hızla sekülerleşen zihniyetine karşı, siyaseti teolojiden koparan her yaklaşımın insanı ve toplumu derin bir krize sürüklediğini savunur. Ona göre liberalizm ve sosyalizm, kurtuluş vaat eden ideolojiler değil; insanın Tanrı’dan […]

Günümüzde “Batı medeniyeti” olarak tanımlanan ülkelerde, Müslümanlar ve Yahudiler başta olmak üzere Hristiyan olmayanların sistematik olarak yok edilmesi ne zaman, nerede, nasıl ve neden başladı? Modern Dünyanın Kökenleri; işte bu büyük soruya cevaben, Orta Çağ Batı Avrupa’sındaki tüm Müslüman ve Yahudi toplulukların ortadan kaldırılmasını ilk defa bir bütün olarak ve özgün bir soykırım kuramı çerçevesinde […]

Paradigma is a publishing house that stands out with its original contributions to social sciences in Turkey since the 90s. Founded by the late Prof. Hüsamettin Arslan and Prof. Ahmet Cevizci, Paradigma Publications publishes quality works in the fields of sociology, philosophy, literature, history and communication studies. With its books, Paradigma has not only been […]

Çin’in ekonomik yükselişi küresel düzen içerisinde birçok değişimi beraberinde getirdi. Siyasi, ekonomik ve kültürel kabullerin dönüşümüne öncülük eden bu süreç, elbette az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri Çin ile iş birliği yapmaya teşvik ediyor. Bu ülkeler arasında en öne çıkanlar ise Nijerya, Kenya ve Güney Afrika. Anglosakson kültürel mirasının temsilcisi olan bu üç ülke; Çin […]

Bu eser, René Guénon’un metafizik düşüncesinin en derin ve titiz örneklerinden biri olarak, hem İslâm tasavvufunun bâtınî yönünü hem de Uzak Doğu’nun geleneksel hikmetini incelemektedir. “Zâhir” ile “bâtın”, “şeriat” ile “hakikat”, “tefekkür” ile “fenâ” gibi merkezî kavramlar etrafında örülen metinler; tasavvufun yalnızca ahlâkî bir yol değil, aynı zamanda saf bir metafizik doktrin ve inisiyatik bir […]

Teosofizm, ekseriyetle “Doğu ve Batı doktrinlerini birleştiren bir ezoterik hikmet sistemi” olarak tanımlanır; kimi çevrelerde kadim bilgeliklerin modern bir yankısı olarak takdim edilir. Bu iddianın merkezinde, 1875 yılında kurulan Teosofi Cemiyeti ve onun tartışmalı kurucusu Madam Blavatsky yer alır. Hindistan mistisizmi, Budist telakkiler, ruhçuluk ve Batı okültizminin parçalarını bir potada erittiğini öne süren bu cemiyet, […]

Ruhçuluk, 19. yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkmış, kısa sürede Avrupa’ya yayılmış ve kimi zaman “ölülerle irtibat”, kimi zaman “reenkarnasyon” ve “atalar kültü” gibi inançlarla iç içe geçmiş bir fenomen hâline gelmiştir. Bir yandan bilimsel terminolojiyle konuşmayı denerken, diğer yandan modern toplumun manevi boşluğuna sözde mistik bir cevap sunma iddiasında bulunan ruhçuluk, teosofizm başta […]

Elinizdeki kitap, René Guénon’un muhtelif mecralarda neşredilmiş, birçoğu kitaplaşmamış yahut gözden kaçmış makalelerinden yapılan titiz bir seçkidir. Mülahazalar, yalnızca bir araya getirilmiş yazılardan ibaret değildir; Guénon’un düşünce sistemini oluşturan metafizik, kozmoloji, geleneksel sanatlar, inisiyasyon, sembolizm, modern zihniyet eleştirisi gibi temel meselelerin belli bir disiplin altında tasnif edilerek yeniden inşa edildiği bir derinlik arz eder. Her […]

Teknoloji uzun müddet sadık bir dost olarak görüldü; zira hayatı kolaylaştırıyor, hızlandırıyor ve uzatıyordu. Ancak bu dostluk, sorgusuz bir bağlılığı da beraberinde getirdi. Ünlü kültür eleştirmeni Neil Postman, Teknopoli: Kültürün Teknolojiye Teslim Oluşu adlı eserinde bu değişimin iç yüzünü ele alıyor. Keskin tespitlerle dolu, yer yer esprili ve çoğu zaman ürkütücü bu çalışmasında Postman; bizi […]

Elinizdeki kitap, Avrupa kıtasına yalnızca bir coğrafya ya da siyasal birlik olarak değil, aynı zamanda felsefi ve etik bir mirasın taşıyıcısı olarak yaklaşan özgün bir çalışma. Derrida’nın düşüncesinden ilhamla hazırlanan bu eser, Avrupa’nın geçmişe dayalı bir kimlik inşası olduğu kadar geleceğe açık bir “umut imgesi” olarak da nasıl yeniden ele alınabileceğini sorguluyor. Derrida’nın “fark,” “miras,” […]

İnsanlar arasındaki iletişim yalnızca kelimelerle gerçekleşmiyor. Amerikan antropolog Edward T. Hall’un kült eseri Sessiz Dil, bu sözsüz iletişimin derinliklerini keşfeden, alanında öncü bir çalışma. Kitap, bireylerin farkında olmadan ilettiği mesajların insan ilişkilerinde nasıl belirleyici bir rol oynadığını gözler önüne seriyor. Hall, insan doğasına atfedilen birçok davranışın aslında öğrenilmiş ve kültürel olarak şekillenmiş olduğunu savunuyor. Beden […]

Sosyal bilimlere ilginin belki de en dipte olduğu dönemi yaşıyoruz. Bilimin yalnızca pratik sonuç ve fayda kaygısıyla değerlendirilmesi, ekonomik nedenler, internet ve yapay zekâ uygulamaları… Tüm bunlar bizi bu noktaya getirdi. Eğitimi sadece bir iş kapısı olarak görenler sosyal bilimlere sırt çeviriyor. Üniversitelerde bölümler kapanıyor, kadrolar azalıyor, dersler bir bir kaldırılıyor. Peki, gerçekten sosyal bilimlere […]

Günümüz medeniyeti tekniğin durmaksızın genişlediği ve geri döndürülemez hakimiyetinin hayatın her alanına yayıldığı teknik bir medeniyettir. Hiçbir sosyal, insani veya manevi olgu, modern dünyadaki teknik olgusu kadar önemli değildir ancak hiçbir konu da teknik kadar az anlaşılmamıştır. Fransız filozof Jacques Ellul’ün, alanında bir klasik olan bu eserinde tekniğe dair öne sürdüğü görüşleri, yazıldığı dönemde bir […]

Sosyolog, çevirmen ve yayıncı Hüsamettin Arslan, iktisat felsefecisi Feridun Yılmaz, askerî tarihçi Gültekin Yıldız ve yazar/şair Mevlâna İdris bu kitapta Türkiye’nin konuşmayı ve tartışmayı sürdürdüğü meseleleri ele alıyor. Farklı disiplinlerden gelen bu isimler Kemalizm’den Kürt meselesine, darbelerden seçimlere, hükümet sistemi tartışmalarından Türkiye’nin jeostratejik konumuna kadar birçok konuyu enine boyuna masaya yatırıyor. Gündemimizi meşgul etmeyi sürdürecek […]

Çağdaş Küresel Medeniyetin Ontolojisi: İbn Haldun’dan John Searle’e Küresel Medeniyet Okuması, öncelikle İslam medeniyetinin ve diğer kültürlerin karşı karşıya kaldığı modern ve güncel sorunların ontolojisini teorik açıdan analiz etmektedir. Eser Türk filozof Şaban Teoman Duralı’nın “Çağdaş Küresel Medeniyet”e dair düşüncelerini, inşa ettiği kavramlarla bir adım daha ileriye taşımaktadır. Başta İbn Haldun, Franz Brentano ve John […]

Bu kitap Sezai Karakoç’un siyasi düşüncesini anlatıyor. Karakoç’un fikirlerinin geleneksel İslam düşüncesindeki kökenlerini ve modern siyasi akımlara yönelttiği eleştirileri, nihayetinde Karakoç’un kendisine has, estetik bir politik düşünce geliştirmesini ortaya koyuyor. Kitapta Karakoç’un siyaseti “sanat olarak siyaset” bağlamında tanımlaması, eleştirilerinin romantizm ve varoluşçuluk akımlarıyla ilişkisi ve Gazali, İbn Arabi ve de Mevlana’nın kuruculuğundaki düşünceleri inceleniyor. Karakoç’un […]

Robert Nisbet, Batı’nın refah toplumunda yazmış bir “kriz” sosyoloğudur. Onu kriz sosyoloğu yapan, 20. yüzyılda içinde yaşadığı modern Batı toplumunun bunalımıdır. Bu bunalım 19. yüzyılda yaşanan tarihsel-toplumsal krizin sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu kriz ise Fransız ve Endüstri devrimleriyle başlayan tarihsel ve toplumsal bir sürecin, geleneksel aracı kurumların çöküşünün, gücün merkezileşmesinin ve sekülerleşmenin ürünüdür. Başka bir […]

Medeniyetimizin yapı taşı “aşk”tır ve aşksız kaldıkça gerek birbirimizle gerek eşya ile ilişkilerimiz bozulmaktadır. Bu ilişkileri ayakta tutan temel ölçüt kaybolduktan sonra gün yüzüne çıkan “sorunlar” ise aslında birer semptomdan ibarettir. Kök mesele çözülmedikçe, meseleler zamanın ruhuna göre yeni kılıklara bürünerek karşımıza çıkacak ve toplumsal inşa sürecimiz akamete uğramaya devam edecektir. Fatmanur Altun, Aşk Bitti […]

Bilim ve teknolojideki gelişmeler insanın varoluşunu ve toplumsal düzeni tehdit ediyor. Aynı zamanda bu gelişmeler devletlerin beden üzerindeki tahakkümünü tarihte hiç olmadığı kadar güçlendiriyor. Geleneksel yöneten-yönetilen ilişkisi anlayışında radikal bir değişime tekabül eden biyopolitika günümüz ulus devletlerin politika yapma biçimi hâline geldi. Bu süreçte ortaya çıkan etik ikilemler ise klasik kuramlarla çözülemeyecek kadar karmaşıklaştı. Soner […]

Bu kitabın amacı “problemsiz veya sorunsuzmuş” izlenimi veren ve genelde öyle olduğu peşinen kabul edilen “yöntem” ile yöntem düşüncesini, entelektüel açıdan anlamlı bir probleme dönüştürerek tartışmaya açmaktır. Arslan’ın Yöntemi Aşan Bilim çalışması doğa bilimlerinde ve sosyal bilimlerde kullanılan yöntemlerin analizini yapma gayesi taşımaz; hedefi “yöntem”in ve yöntem düşüncesinin entelektüel tarihte aldığı formları belirlemektir. Cevabını aradığı […]

Batı dünyasındaki keşifler, sömürgecilik faaliyetleri, merkantilizm, ilmî ve teknolojik ilerleme, zihniyet değişmeleri gibi gelişmeler sanayi inkılabına yol açan şartları oluşturdu. Aynı gelişmeler -ki Osmanlı toplumu aynı süreçlerden geçmedi- Osmanlı İmparatorluğu’nu olumsuz yönde etkiledi. Bu çerçevede Osmanlı ekonomisinin bahsedilen gelişmelere uyum sağlayamamasının sebepleri Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş sebepleriyle benzerlik gösteriyor. Hüsamettin Arslan’ın Osmanlı devletinin toplum yapısını merkeze […]

Bu Ülke, Umrandan Uygarlığa ve Mağaradakiler gibi kültür hayatımızda kalıcı iz bırakan kitapların müellifi, düşünce tarihimizin en üretken ve özgün kalemlerinden Cemil Meriç hakkında bir kitap… Hüsamettin Arslan, Entelektüel Babam adlı geniş ufuklu kitabında Cemil Meriç’le ve metinleriyle diyaloğa giriyor. Onun entelektüel serencamından yola çıkarak düşüncelerinin çeşitli boyutlarını Türkiye’nin modernleşme meseleleriyle birlikte ele alıyor. Meriç’le […]

Bir insanın kendine koyabileceği en makul ahlaki hedef “daha iyi bir insan olmak” iken, bunu Tanrı'yı örnek alarak yapmak ne kadar insanidir? Bir insan daha ahlaklı, daha iyi, daha mutlu olabilmek için Tanrı'yı modellemek zorunda mıdır? İnsanın tanrısal ve kutsal kabul ettiği alanla irtibatının her zaman sorulara ve meraklı bakışlara namzet olduğu düşünüldüğünde, bir felsefî […]

Büyük idealist filozof Georg Wilhelm Friedrich Hegel, ortaya koyduğu fikir ve eserlerle günümüz dünyasını anlamak için hala vazgeçilmez bir isimdir. Tarih, devlet, uluslararası ilişkiler ve din gibi alanlarda yaptığı önemli çalışmaların kıymetini geçen uzun seneler azaltamamıştır. Hegel için tarih, devlet ve uluslararası ilişkilerin aslî kurucu unsuru dindir. Din olgusu bilinmeden Hegel felsefesini anlamak mümkün değildir. […]

Bu çalışma, 20. yüzyılın önemli düşünürlerinden biri olmasına rağmen çağdaşlarının çoğuna nispetle ülkemizde neredeyse hiç tanınmayan bir Alman filozofun, Eric Voegelin’in (1901-1985) politika teorisini, moderniteye yaptığı eleştiri çerçevesinde ele alıyor. Geçtiğimiz yüzyılın en tartışmalı filozoflarından biri olan Voegelin, “aşkın tecrübe”yi politik teorinin dışında bırakan yahut hiçe sayan modern politika teorilerini radikal bir tarzda eleştirir. Onun […]